Sanskrit Meter

Sanskrit verses are built on patterns of syllables rather than on rhyme. Each verse is divided into pādas (quarters), and every syllable in each pāda is either short (laghu ᴗ) or long (guru —).

A short syllable contains a short vowel: a, i, u, ,

A long syllable can be formed in three ways:

  • (1) A long vowel: ā, ī, ū, , e, ai, o, au
  • (2) A short vowel followed by a conjunct consonant (two consonants without a vowel in between)– Example: In the word bhakti, the kt is a conjunct consonant, so the “bha” before it becomes a long syllable.
  • (3) A short vowel followed by anusvāra (ṁ) or visarga (ḥ)

• Note: The last syllable of a line is always considered a long syllable.

A meter (chanda) is determined by the arrangement of these short and long syllables in a particular order. When recited, this arrangement reveals a fixed rhythm that identifies the verse’s meter.

In addition to the pattern of syllables, verses often include pauses within a line, called caesuras (yati). In longer meters, these pauses usually fall at a fixed point and are an important part of the rhythm. In this book, we have marked these pauses with a forward slash ( / ).

Two meters—Anuṣṭubh and Upajāti—allow certain syllables to be either short or long. These optional positions are shown with the symbol “”.

Below is a list of the Sanskrit meters used in the Gauḍīya Gīti-guccha.

Anuṣṭubh, or Śloka (8 syllables per line)

lines 1 & 3: ᴏ ᴏ ᴏ ᴏ ᴗ — — —
lines 2 & 4: ᴏ ᴏ ᴏ ᴏ ᴗ

namo mahā-vadānyāya / kṛṣṇa-prema-praya te
kṛṣṇāya kṛṣṇa-caitanya- / nāmne gaura-tviṣe namaḥ

audio-thumbnail
1 Anustubh
0:00
/18.938775

Some stotras appearing in this meter:

  • Most Bhagavad-gītā and Śrīmad-Bhāgavatam verses
  • Śrī Keśavācāryāṣṭakam
  • Śrī Śikṣāṣṭakam (3rd and 7th verses)
  • Śrī Śrī Rādhā-vinoda-vihāri-tattvāṣṭakam
  • Śrī Upadeśāmṛta (2nd, 3rd, and 4th verses)

Triṣṭubh (11 syllables per line)

Indravajrā, Upendravajrā, and Upajāti

The only difference between Indravajrā and Upendravajrā is that the first syllable of the former is long (), while the first syllable of the latter is short (ᴗ). Most authors combine these two meters into a mixed form called Upajāti, in which the first syllable may be either long or short (). The pattern for Upajāti is as follows:

Upajāti: — — / ᴗ ᴗ — —
(As seen in the verse below on lines 2 and 3, the yati in this meter sometimes occurs after the fifth syllable.)

saṁsāra-dāvā / nala-ḍha-loka-
trāṇāya kāruṇya- / ghaghanatvam
prāptasya kalyāṇa- / guṇārṇavasya
vande guroḥ śrī- / caraṇāravindam

audio-thumbnail
2 Upajati
0:00
/23.092244

Some stotras appearing in this meter:

  • The larger verses appearing in Bhagavad-gītā (eg. vāsāṁsi jīrṇāni yathā vihāya)
  • Śrī Gurvaṣṭakam
  • Śrī Govardhanāṣṭakam
  • Śrī Kṛṣṇa-nāmāṣṭakam (4th verse)
  • Śrī Navadvīpāṣṭakam
  • Śrī Vṛndā-devyāṣṭakam
  • Śrī Vṛndāvanāṣṭakam (2)
  • he śrī guro jñānada dīna-bandho (Arcana-paddhati)

Śālinī: — — — — / — — — —

dīvyad-vṛndā / raṇya-kalpa-drumādhaḥ
śrīmad-ratnā / ra-siṁhāsana-sthau
śrīmad-rādhā- / śrīla-govinda-devau
preṣṭhālībhiḥ / sevyamānau smarāmi

audio-thumbnail
3 Salini
0:00
/28.395102

Stotras appearing in this meter:

  • Śrī Gopīnāthāṣṭakam
  • dīvyad-vṛndāraṇya (Śrī Caitanya-caritāmṛta Ādi-līlā 1.16)
  • Prayer to Viśākhā Sakhī (Utkalikā-vallarī 23)

Svāgatā & Rathoddhatā

Svāgatā: ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ — —

indrala-maṇi-mañjula-varṇaḥ
phulla-pa-kusumāñcita-karṇaḥ
kṛṣṇabhir akṛśorasi-hārī
sundaro jayati kuñja-vihārī

audio-thumbnail
4 Svagata
0:00
/20.114285

Stotras appearing in this meter:

  • Śrī Kuñja-vihāryāṣṭakam (1)
  • Prayer to Viśākhā Sakhī (Utkalikā-vallarī 23)

Rathoddhatā: ᴗ ᴗ ᴗ

śyāmasundara śikhaṇḍa-śekhara
smera-sa mura-manohara
dhi-rasika māṁ kṛ-nidhe
sva-pri-caraṇa-kiṅkarīṁ kuru

audio-thumbnail
5 Rathoddhata
0:00
/19.617959

Stotras appearing in this meter:

  • Śrī Kṛṣṇa-nāmāṣṭakam (7th verse)
  • Śrī Rādhā Prārthanā (verses 2–4)
  • Yugala-gīta in Śrīmad-Bhāgavatam (10.35)

Jagatī (12 syllables per line)

Vaṁśastha & Indravaṁśā

Vaṁśastha, or Vaṁśasthavila: — — ᴗ ᴗ

pratapta-cāmīkara-caṇḍa-locanaṁ
sphurat saṭā-keśara-jṛmbhinanam
kala-daṁṣṭraṁ karala-cañcala-
kṣunta-jihvaṁ bhrukuṭī-mukholbaṇam

audio-thumbnail
6 Vamsastha
0:00
/22.256326

Verses appearing in this meter:

  • Meditation on Śrī Nṛsiṁha in Śrīmad-Bhāgavatam (7.8.20–22)
  • sanātana-prema-pari-plutāntaraṁ (Obeisances to Śrīla Gopāla Bhaṭṭa Gosvāmī)
  • Stotra-ratna 18, 20–22, 26–30, 46, 56

Indravaṁśā: — — — — ᴗ ᴗ

saptāham evācyuta-hasta-paṅkaje
bhṛṅgāyamānaṁ phala-la-kandaraiḥ
saṁsevyamānaṁ harim ātma-vṛndakair
govardhanādriṁ śira namāmi

audio-thumbnail
7 Indravamsa
0:00
/21.368163

Verse appearing in this meter:

  • saptāham evācyuta-hasta-paṅkaje (Obeisances to Govardhana)
  • Similar to Saurabheyī meter used for Śrī Śikṣāṣṭakam (8th verse)

Toṭaka: ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ

sujanārbuda-dhita-da-yugaṁ
yuga-dharma-dhurandhara-tra-varam
varabhaya-yaka-pūjya-padaṁ
praṇami sa prabhuda-padam

audio-thumbnail
8 Totaka
0:00
/22.778775

Stotras appearing in this meter:

  • Śrī Godruma-candra-bhajanopadeśaḥ
  • Śrī Madhurāṣṭakam
  • Śrī Prabhupāda-padma-stavakaḥ
  • Śrī Vrajarāja-sutāṣṭakam

Druta-vilambita: ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ / ᴗ ᴗ

nigama-kalpa-taror / galitaṁ phalaṁ
śuka-mukhād amṛta- / drava-saṁyutam
pibata bhāgavataṁ / rasam ālayam
muhur aho rasi / bhuvi bhāvukāḥ

audio-thumbnail
9 Druta vilambita
0:00
/20.427755

Verses appearing in this meter:

  • nigama-kalpa-taror galitaṁ phalam (Śrīmad-Bhāgavatam 1.1.3)
  • Baladeva-stotram (8 & 9)

Bhujaṅga-prayāta: — — — — — — — —

namāmīśvaraṁ sac-cid-ānanda-rūpaṁ
lasat-kuṇḍalaṁ gokule bhrājamānam
yaśodā-bhiyolūkhalād dhāvamānaṁ
parāmṛṣṭam atyantato drutya gopyā

audio-thumbnail
10 Bhujanga prayata
0:00
/22.334693

Stotra appearing in this meter:

  • Śrī Dāmodarāṣṭakam
  • anārādhya rādhā-padāmbhoja-reṇum (Śrī Sva-saṅkalpa-prakāśa-stotram 1)
  • cid-ānanda-bhānoḥ (Obeisances to Śrī Yamunā-devī)

Atijagatī (13 syllables per line)

Mañjubhāṣiṇī: ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ

jaya madheya muni-vṛnda-geya he
jana-rañjaya param akṣakṛte
tvam adarād api manāg uritaṁ
nikhilogra-pa-paṭalīṁ vilumpasi

audio-thumbnail
11 Manjubhasini
0:00
/24.973061

Stotra appearing in this meter:

  • Śrī Kṛṣṇa-nāmāṣṭaka (verse 2)

Śakvarī (14 syllables per line)

Vasanta-tilakā: — — ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ — —

cintāmaṇi-prakara-sadmasu kalpa-vṛkṣa-
lakṣāvṛteṣu surabhīr abhilayantam
lakṣmī-sahasra-śata-sambhrama-sevyamānaṁ
govindam ādi-puruṣaṁtam ahaṁ bhajāmi

audio-thumbnail
12 Vasanta tilaka
0:00
/26.122448

Stotras appearing in this meter:

  • Most of Veṇu-gīta (Śrīmad-Bhāgavatam 10.21)
  • yaṁ pravrajantam anupetam (Śrīmad-Bhāgavatam 1.2.2)
  • Śrī Brahmā-saṁhita (Verses 29–55)
  • Śrī Gāndharvā-Samprārthanāṣṭakam
  • Śrī Lalitāṣṭakam
  • Śrī Śikṣāṣṭakam (2nd verse)
  • Śrī Upadeśāmṛta (5th, 6th, 7th, and 8th verses)

Atiśakvarī (15 syllables per line)

Mālinī: ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ — — / — — — —

pramada-madana-līlāḥ / kandare-kandare te
racayati nava-yūnor / dvandvam asminn amandam
iti kila kalanārthaṁ / lagnakas tad-dvayor me
nija-nikaṭa-nivāsaṁ / dehi govardhana tvam

audio-thumbnail
13 Malini
0:00
/28.839183

Stotras appearing in this meter:

  • Śrī Govardhana-vāsa-prārthanā-daśakam
  • Śrī Kṛṣṇa-nāmāṣṭakam (5th verse)
  • Śrī Rādhikāṣṭakam (1) & (2)
  • Śrī Rādhā-kuṇḍāṣṭakam
  • Śrī Rādhā-prārthanā (1st verse)
  • Śrī Śyāma-kuṇḍāṣṭakam
  • jayati jana-nivāso (Śrīmad-Bhāgavatam 10.90.48)

Tūṇaka:

bhrātur antakasya pattane bhipatti-riṇī
prekṣati-pino pi pa-sindhu-riṇī
ra-dhubhir apy aśeṣa-citta-bandhi
māṁ putu sarvaravinda-bandhu-nandi

audio-thumbnail
14 Tunaka
0:00
/31.503673

Stotras appearing in this meter:

  • Śrī Kṛṣṇa-candrāṣṭakam
  • Śrī Rādhikāṣṭakam
  • Śrī Yamunāṣṭakam

Aṣṭi (16 syllables per line)

Pañca-cāmara:

munīndra-vṛnda-vandite tri-loka-śoka-riṇī
prasanna-vaktra-paṅkaje nikuñja-bhū-visini
vrajendra-bhānu-nandini vrajendra-nu-saṅgate
ka kariṣyaha māṁ kṛ-kaṭākṣa-bhājanam?

audio-thumbnail
15 Panca camara
0:00
/32.705306

Stotras appearing in this meter:

  • Śrī Nanda-nandanāṣṭakam
  • Śrī Rādhā-kṛpā-kaṭākṣa-stotram

Atyaṣṭi (17 syllables per line)

Śikhariṇī: — — — — — / ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ — — ᴗ ᴗ ᴗ

śarac-candra-bhrāntiṁ / sphurad-amala-kāntiṁ gaja-gatiṁ
hari-premonmattaṁ / dhṛta-parama-sattvaṁ smita-mukham
sadā ghūrṇan-netraṁ / kara-kalita-vetraṁ kali-bhidaṁ
bhaje nityānandaṁ / bhajana-taru-kandaṁ niravadhi

audio-thumbnail
16 Sikharini
0:00
/33.697959

Stotras appearing in this meter:

  • Śrī Nityānandāṣṭakam
  • Śrī Gaurāṅga-stava-kalpataru
  • Śrī Brahmā-saṁhita (Verse 56 [renumbered in this book as Verse 28])
  • Śrī Jagannāthāṣṭakam
  • Śrī Kṛṣṇa-nāmāṣṭakam (3rd verse)
  • Śrī Manaḥ-śikṣāStotra-ratna 57, 58, 60, 62

Pṛthvī: ᴗ ᴗ ᴗ / ᴗ ᴗ ᴗ — —

anarpita-carīṁ cirāt / karuṇavatīrṇaḥ kalau
samarpayitum unnato / jjvala-rasāṁ sva-bhakti-śriyam
hariḥ puraṭa-sundara- / dyuti-kadamba sandīpitaḥ
sa hṛdaya-kandare / sphuratu vaḥ śa-nandanaḥ

audio-thumbnail
17 Prthvi
0:00
/34.272653

Verses appearing in this meter:

  • anarpita-carīṁ cirāt (Śrī Caitanya-caritāmṛta, Ādi-līlā 1.4)
  • Śrī Śacīnandana-vijayāṣṭaka
  • Śrīman Mahāprabhor aṣṭaka
  • Śrī Keśavāṣṭaka
  • Śrī Vraja-navīna-yuvāṣṭaka

Mandākrāntā: — — — — / ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ / — — — —

kṛṣṇasyoccaiḥ / praṇaya-vasatiḥ / preyasībhyo pi rādhā
kuṇḍaṁ cāsyā / munibhir abhitas / dṛg eva vyadhāyi
yat preṣṭhair apy / alam asulabhaṁ / kiṁ punar bhakti-bhājāṁ
tat premedaṁ / sakṛd api saraḥ / snātur āviṣkaroti

audio-thumbnail
18 Mandakranta
0:00
/38.138775

Verses appearing in this meter:

  • Śrī Upadeśāmṛta verse 11
  • rādhā kṛṣṇa-praṇaya-vikṛtir (Śrī Caitanya-caritāmṛta Ādi-līlā 1.5)
  • taṁ nirvyājaṁ bhaja guṇa-nidhe (Śrī Bhakti-rasāmṛta-sindhu 2.1.103)

Atidhṛti (19 syllables per line)

Śārdūla-vikrīḍita: — — — ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ / — — — —

kṛṣṇotkīrtana-na-nartana-parau / premāmṛtāmbho-nidhī
dhīrādhīra-jana-priyau priya-karau / nirmatsarau pūjitau
śrī-caitanya-kṛ-bharau bhuvi bhuvo / bhārāvahantārakau
vande rūpa-satanau raghu-yugau / śrī-va-gopālakau

audio-thumbnail
19 Sardula vikridita
0:00
/40.045714

Stotras appearing in this meter:

  • Śrī Ṣaḍ-gosvāmyaṣṭakam
  • Śrī Daśāvatāra-stotram (12th verse)
  • Śrī Kṛṣṇa-nāmāṣṭakam (6th verse)
  • Śrī Śikṣāṣṭakam (1st verse)
  • Śrī Upadeśāmṛta (9th and 10th verses)

Prakṛti (21 syllables per line)

Sragdharā: — — — — — — / ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ / — — — —

vande haṁ śrī-guroḥ śrī- / yuta-pada-kamalaṁ / śrī gurūn vaiṣṇavāṁś ca
śrī-rūpaṁ sāgrajātaṁ / saha-gaṇa-raghu / thānvitaṁ taṁ sa-jīvam
sādvaitaṁ sāvadhūtaṁ / parijana-sahitaṁ / kṛṣṇa-caitanya-devaṁ
śrī-rādhā-kṛṣṇa-pādān / saha-gaṇa-lali- / śrī-viśākhānvitāṁś ca

audio-thumbnail
20 Sragdhara
0:00
/43.258775

Stotras appearing in this meter:

  • premā nāmādbhutārthaḥ śravaṇa (Śrī Caitanya-candrāmṛta 130)
  • barhāpīḍābhirāmaṁ & vaṁśī-nyastāsya-candraṁgarjantaṁ gārjayantaṁ (last verse of Śrī Nṛsiṁha-kavaca-stotram)
  • Śrī Mathurā-stavaḥ
  • First verse of Daśa-mūla-tattva (āmnāya prāha…)

Half-Even Meters (ardha-sama-vṛtta)

Viparītākhyānikī:
lines 1 & 3: ᴗ — — ᴗ ᴗ — —
lines 2 & 4: — — — — ᴗ ᴗ — —

yathā yathā gaura-paravinde
vindeta bhaktiṁ kṛta-puṇya-rāśiḥ
tathā tathotsarpati hṛdy akasmād
rādhā-padāmbhoja-sudhāmburāśiḥ

audio-thumbnail
21 Viparitakhyaniki
0:00
/19.748571

Verse appearing in this meter:

  • yathā yathā gaura (Śrī Caitanya-candrāmṛta 88)

Puṣpitāgrā:
lines 1 & 3: ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ — —
lines 2 & 4: ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ — —

kusumita-vanaji-śuṣmi-bhṛṅga
dvija-kula-ghuṣṭa-saraḥ-sarin-mahīdhram
madhupatir avagāhya rayan gāḥ
saha-paśu-la-balaś cuja veṇum

audio-thumbnail
22 Puspitagra
0:00
/20.976326

Verse appearing in this meter:

  • Śrī Veṇu-gīta verse 2 (Śrīmad-Bhāgavatam 10.21)

Sundarī, or Viyoginī:
lines 1 & 3: ᴗ ᴗ ᴗ ᴗ
lines 2 & 4: ᴗ ᴗ — — ᴗ ᴗ

na dhanaṁ na janaṁ na sundarīṁ
kavitāṁ vā jagaśa maye
mama janmani janmanīśvare
bhavatād bhaktir ahaitu tvayi

audio-thumbnail
23 Sundari
0:00
/18.520816

Stotra appearing in this meter:

  • Śrī Śikṣāṣṭakam (4th, 5th, and 6th verses)
  • na vayaṁ kavayo na tārkikā (Padyāvalī 27)
  • Prayer to Lalitā Sakhī (Utkalikā-vallarī 22)
  • Stotra-ratna 48, 49–52, 55

Saurabheyī:
lines 1 & 4: — — — — ᴗ ᴗ
lines 2 & 3: ᴗ — — ᴗ ᴗ

āśliṣya vā pāda-ratāṁ pinaṣṭu mām
adarśanān marma-hatāṁ karotu
yathā tathā vā vidadhātu lampaṭo
mat-prāṇa-nāthas tu sa eva paraḥ

audio-thumbnail
24 Saurabheyi
0:00
/23.013877

Verse appearing in this meter:

  • Śrī Śikṣāṣṭakam (8th verse)
  • saptāham evācyuta-hasta-paṅkaje (Obeisances to Govardhana)

The final verse of Kṛṣṇa-nāmāṣṭaka (beginning nārada-vīṇojjīvana) is composed in the Āryā meter, a moraic pattern (mātra-chanda). The Gaṅgā-stotram and Śacī-tanayāṣṭakam use the Pajjhaṭikā meter, a moraic even meter (mātrā-samaka). These meters are too intricate to explain in this short guide. For those who wish to study them in detail, Śrīla Baladeva Vidyābhūṣaṇa’s Chandaḥ-kaustubha, translated by Baladeva dāsa (Demian Martins), offers a thorough explanation.